Đứng trước quyết định rời xa gia đình để sang nước ngoài làm việc, bất kỳ ai trong chúng ta cũng đều mang theo những nỗi lo toan đè nặng lên vai. Nếu như nam giới lo về đơn hàng, nữ giới lo về sức khỏe và sự an toàn, thì có một nỗi sợ vô hình chung mà cả hai giới đều gặp phải: Nỗi sợ ngôn ngữ. Đã bao nhiêu năm rời xa ghế nhà trường, cả đời chỉ quen công việc chân tay đồng áng hay đứng máy xí nghiệp, giờ đây phải nhìn vào những nét chữ tượng hình loằng ngoằng như "vẽ bùa", nhiều bạn không khỏi rùng mình lo lắng. Cầm điện thoại lên mạng tìm kiếm thông tin, câu hỏi lớn nhất khiến bạn trăn trở đến mất ngủ chính là: Học tiếng Nhật để đi xuất khẩu lao động nhật bản có khó không? Liệu một người học lực bình thường, không có năng khiếu ngoại ngữ như mình có thể vượt qua được thử thách này để bay sang nước bạn đổi đời hay không?
Chúng tôi hiểu rằng, mỗi bước đi vào một thế giới mới hoàn toàn xa lạ đều cần rất nhiều lòng dũng cảm. Để giúp bạn không phải hoang mang trước những lời đồn thổi quá đà trên mạng xã hội, bài viết này sẽ bóc tách toàn bộ sự thật về quá trình rèn luyện ngôn ngữ trước khi bay. Hãy cùng chúng tôi giải mã câu hỏi học tiếng Nhật để đi xuất khẩu lao động nhật bản có khó không một cách chân thực nhất để cởi bỏ gánh nặng tâm lý cho chính mình.
Bản chất của tiếng Nhật XKLĐ: Bạn thực sự cần học đến mức nào?
Để trả lời một cách công bằng cho câu hỏi học tiếng Nhật để đi xuất khẩu lao động nhật bản có khó không, trước tiên chúng ta cần định nghĩa đúng bản chất của việc học ngôn ngữ này. Bạn cần phân biệt rõ ràng: Mục tiêu học tiếng của một người đi làm hoàn toàn khác biệt so với một du học sinh trường chuyên hay một kỹ sư đi nghiên cứu học thuật.
Du học sinh cần học để nghe giảng trên giảng đường, viết luận văn bằng các từ vựng cao cấp, cấu trúc ngữ pháp phức tạp. Trong khi đó, bản chất của tiếng Nhật dành cho lao động phổ thông là tiếng Nhật thực chiến và giao tiếp cơ bản. Điều đó có nghĩa là người Nhật chỉ cần bạn trang bị một vốn ngôn ngữ vừa đủ để phục vụ cho đời sống sinh hoạt và đảm bảo an toàn lao động trong nhà xưởng.
Mức độ kiến thức mà bạn cần học chỉ xoay quanh việc: Nghe và hiểu được các câu lệnh điều khiển của quản lý phân xưởng (ví dụ: dừng máy, chạy máy, bê cái này đi, mang cái kia lại), đọc hiểu được các biển báo ký hiệu an toàn nguy hiểm trong nhà xưởng, và biết cách giao tiếp những nhu cầu thiết yếu hàng ngày (như đi siêu thị mua đồ, hỏi đường, báo cáo khi bị ốm đau tai nạn). Bạn hoàn toàn không cần học những thứ đao to búa lớn. Khi bạn nhìn nhận đúng bản chất tối giản này, bạn sẽ thấy câu trăn trở học tiếng Nhật để đi xuất khẩu lao động nhật bản có khó không đã giảm đi một nửa sự áp lực.
Giải mã độ khó: Đi Nhật chỉ cần N5, N4 hay chỉ cần học vẹt?
Một trong những hiểu lầm tai hại khiến người lao động hoang mang là ý nghĩ đi nước ngoài thì phải bắn ngoại ngữ vèo vèo hoặc phải có bằng cấp cao siêu. Hãy cùng giải mã chính xác yêu cầu từ các nghiệp đoàn tiếp nhận:
-
Đối với các đơn hàng thông thường (Công xưởng, Nông nghiệp, Xây dựng): Phía Nhật Bản chỉ yêu cầu lao động đạt trình độ chứng chỉ N5 – cấp độ thấp nhất và cơ bản nhất trong hệ thống năng lực Nhật ngữ. Trình độ này tương đương với việc bạn hoàn thành khoảng 20 đến 25 bài trong cuốn giáo trình quốc dân Minna no Nihongo. Bạn chỉ cần thuộc hai bảng chữ cái cơ bản, nắm được vài trăm từ vựng thông dụng và cấu trúc câu ngắn. Thậm chí, nhiều công ty xuất khẩu lao động nhật bản uy tín còn không bắt buộc học viên phải thi lấy bằng chính thức, chỉ cần bạn đảm bảo phản xạ nghe nói tốt trong các buổi kiểm tra nội bộ là đạt điều kiện xuất cảnh.
-
Đối với các đơn hàng Điều dưỡng, Hộ lý hoặc diện Tokutei: Ngành chăm sóc người già đòi hỏi bạn phải trò chuyện trực tiếp với các cụ người Nhật nên yêu cầu cao hơn, bắt buộc phải đạt chứng chỉ N4 (hoàn thành 50 bài giáo trình).
-
Có nên học vẹt hay không? Nhiều bạn có tư tưởng "Thôi thì em cứ học vẹt vài câu giới thiệu bản thân bằng tiếng Nhật khi đi xklđ để đối phó lúc phỏng vấn, sang đến nơi rồi tính sau". Đây là một cái bẫy chết người! Học vẹt có thể giúp bạn lừa được chủ trong vài phút phỏng vấn, nhưng khi sang đến Nhật, bạn sẽ lập tức rơi vào trạng thái sốc văn hóa và cô lập hoàn toàn. Không thể hiểu lệnh chủ, làm sai xí nghiệp phạt, đi lạc không biết đường về, bị ốm không biết kêu ai... Chuỗi ngày 3 năm của bạn sẽ biến thành địa ngục. Vì vậy, câu trả lời là không được học vẹt, nhưng mức độ khó để học thật mức N5 hoàn toàn nằm trong tầm tay của bạn nếu có phương pháp đúng.
Những lý do khiến người lao động cảm thấy học tiếng Nhật bị "ngợp"
Nếu nói học ngoại ngữ hoàn toàn dễ dàng thì đó là lời nói dối của những môi giới thiếu tâm. Trong những tháng đầu tiên nhập học tại trung tâm đào tạo, có tới 80% học viên rơi vào trạng thái khủng hoảng tâm lý và cảm thấy bị "ngợp". Để biết học tiếng Nhật để đi xuất khẩu lao động nhật bản có khó không, hãy nhìn thẳng vào 3 nguyên nhân cốt lõi sau:
1. Thay đổi hoàn toàn hệ chữ viết (Chữ tượng hình)
Tiếng Việt của chúng ta sử dụng hệ chữ Latinh giống tiếng Anh, nhìn từ nào đọc từ nấy. Trong khi đó, tiếng Nhật sử dụng tới 3 bảng chữ cái: Hiragana (chữ mềm), Katakana (chữ cứng để phiên âm tiếng nước ngoài) và Kanji (chữ Hán tượng hình). Việc phải bắt bộ não ghi nhớ những nét vẽ loằng ngoằng, kết hợp với các bộ thủ phức tạp của chữ Kanji khiến nhiều lao động lớn tuổi, đầu óc không còn linh hoạt, cảm thấy như đang học một thứ ngôn ngữ ngoài hành tinh.
2. Cấu trúc ngữ pháp ngược hoàn toàn với tiếng Việt
Trong tiếng Việt, chúng ta nói theo cấu trúc: Chủ ngữ + Động từ + Vị ngữ (Ví dụ: Tôi ăn cơm). Nhưng trong tiếng Nhật, động từ luôn luôn bị đẩy xuống cuối câu theo cấu trúc: Chủ ngữ + Vị ngữ + Động từ (Ví dụ: Tôi cơm ăn). Sự đảo lộn trật tự tư duy này khiến người mới học rất dễ bị rối não, dịch từ câu tiếng Việt sang câu tiếng Nhật bị vấp váp và mất nhiều thời gian để phản xạ phản hồi.
3. Áp lực từ mô hình đào tạo kỷ luật quân đội
Các trung tâm phái cử áp dụng lịch học tập và sinh hoạt khép kín cực kỳ nghiêm ngặt: Sáng dậy từ 5h30 thể dục, học trên lớp 8 tiếng, tối tự học đến 22h. Lượng từ vựng và bài kiểm tra đổ về dồn dập hàng ngày. Sự thay đổi đột ngột từ cuộc sống tự do ở quê sang môi trường kỷ luật thép, cộng thêm áp lực phải thi đỗ đơn hàng để bay nhanh dễ khiến lao động bị stress, mệt mỏi thể xác lẫn tinh thần, từ đó sinh ra cảm giác sợ hãi và thấy tiếng Nhật khó kinh khủng.
Lộ trình "xóa mù" tiếng Nhật cấp tốc trong 3 - 4 tháng tại trung tâm
Mặc dù có những điểm khó khăn kể trên, nhưng tại sao hàng vạn lao động phổ thông, thậm chí những người chỉ có bằng cấp 2 vẫn bay sang Nhật đều đặn mỗi tháng? Bí mật nằm ở chỗ các trung tâm uy tín luôn có một lộ trình đào tạo khoa học để giúp bạn "xóa mù" một cách thần tốc chỉ trong vòng 3 đến 4 tháng học tập tập trung:
-
Tháng thứ 1 (Xây dựng nền móng vững chắc): Toàn bộ thời gian 2 tuần đầu tiên bạn chỉ làm một việc duy nhất là học thuộc lòng hai bảng chữ cái Hiragana và Katakana. Giáo viên sẽ uốn nắn từng cách phát âm, cách viết đúng nét. Hai tuần tiếp theo, bạn sẽ được học từ bài 1 đến bài 5 của giáo trình Minna. Cuối tháng đầu tiên, bạn đã có thể tự tin đứng trước gương thực hiện bài giới thiệu bản thân bằng tiếng Nhật khi đi xklđ một cách trôi chảy để chuẩn bị phỏng vấn đơn hàng.
-
Tháng thứ 2 & Tháng thứ 3 (Tăng tốc tích lũy ngữ pháp và từ vựng chuyên ngành): Đây là giai đoạn bạn được nạp kiến thức cường độ cao từ bài 6 đến bài 20. Thay vì học lan man, các thầy cô sẽ lọc sẵn cho bạn bộ từ vựng thực chiến gắn liền với công việc nhà xưởng. Ví dụ, nếu bạn đi đơn hàng thực phẩm đi nhật, bạn sẽ được học tên các loại nguyên liệu, dụng cụ cắt tỉa. Nếu bạn đi đơn hàng cơ khí hay xây dựng, bạn sẽ tập trung vào từ vựng dụng cụ lao động, bảo hộ an toàn lao động.
-
Tháng thứ 4 (Luyện phản xạ giao tiếp và giáo dục định hướng): Lúc này lượng kiến thức mới sẽ giảm lại. Bạn sẽ dành phần lớn thời gian để tham gia các buổi hội thoại giả định: Tập cách chào hỏi chuyền trưởng khi vào ca, cách báo cáo khi làm hỏng sản phẩm, cách xin phép đi vệ sinh, hoặc cách ứng phó khi gặp sự cố động đất, hỏa hoạn. Bạn được trang bị đầy đủ kỹ năng sống để sẵn sàng xuất cảnh.
Mẹo học tiếng Nhật giao tiếp thực chiến cho người không có khiếu ngoại ngữ
Nếu bạn tự thấy mình thông minh có hạn, trí nhớ ngắn hạn và không hề có khiếu học ngoại ngữ, hãy áp dụng ngay những mẹo học "du kích" vô cùng hiệu quả của các cựu thực tập sinh đi trước dưới đây:
Học từ vựng thông qua Flashcard và dán giấy nhớ khắp nơi
Đừng ngồi một chỗ chép từ vựng, việc đó chỉ làm bạn buồn ngủ. Hãy viết các từ mới vào các mảnh giấy nhỏ (Flashcard), mặt trước ghi tiếng Nhật, mặt sau ghi nghĩa tiếng Việt và mang theo bên mình. Tận dụng 5 phút giải lao, 10 phút chờ cơm để lật xem. Cách học tiếng nhật cho người đi xuất khẩu hiệu quả nhất là hãy biến phòng ký túc xá thành một cuốn từ điển: Hãy dùng giấy nhớ dán tên tiếng Nhật lên cái bàn, cái ghế, chiếc gương, cánh cửa... Mỗi lần bạn mở cửa hay soi gương, mắt bạn buộc phải nhìn thấy từ đó, não bộ sẽ ghi nhớ một cách tự động mà không tốn sức lực.
Tận dụng phương pháp "Tắm ngôn ngữ" thụ động
Hãy biến chiếc điện thoại của bạn thành một công cụ hỗ trợ đắc lực. Thay vì lướt TikTok xem video giải trí vô bổ, hãy bật các đoạn hội thoại giao tiếp tiếng Nhật cơ bản (trên YouTube hoặc các ứng dụng học tiếng) và đeo tai nghe. Kể cả khi bạn đang dọn dẹp phòng, đang giặt quần áo và không hoàn toàn tập trung nghe, bộ não của bạn vẫn đang âm thầm làm quen với ngữ điệu, âm tiết của người bản xứ. Phương pháp "tắm ngôn ngữ" này giúp bạn nâng cao khả năng phản xạ nghe một cách cực kỳ thần kỳ.
Bắt cặp luyện nói to và dùng ngôn ngữ cơ thể (Body Language)
Đừng bao giờ học tiếng Nhật trong sự câm lặng. Hãy tìm một người bạn cùng phòng có cùng quyết tâm đổi đời để lập thành một đôi bạn cùng tiến. Hãy đặt ra quy định: Cứ sau 19h tối, hai bạn chỉ được giao tiếp với nhau bằng những câu tiếng Nhật ngắn đã học trên lớp. Đừng sợ nói sai ngữ pháp! Người Nhật cực kỳ bao dung với người nước ngoài. Khi sang Nhật làm việc, kể cả bạn nói sai cấu trúc câu nhưng bạn nói to, rõ ràng từ khóa chính kết hợp với khua tay múa chân (ngôn ngữ cơ thể), người Nhật vẫn hoàn toàn hiểu ý bạn. Hãy dũng cảm nói ra thành tiếng để tạo phản xạ cơ miệng.
Lời kết
Quay trở lại với câu hỏi cốt lõi: Học tiếng Nhật để đi xuất khẩu lao động nhật bản có khó không? Câu trả lời chân thực nhất là: Học tiếng Nhật CÓ KHÓ, nhưng để học đạt mức độ đi XKLĐ thì HOÀN TOÀN KHÔNG KHÓ! Nó giống như việc bạn tập đi xe máy hay học một cái nghề tay chân mới: Ban đầu sẽ có những vấp váp, ngã đổ, nhưng chỉ cần bạn có sự kiên trì, chịu khó và một tinh thần kỷ luật nghiêm túc, bạn chắc chắn sẽ làm chủ được nó sau 4 tháng.
Đừng để nỗi sợ hãi ngoại ngữ làm lu mờ đi ý chí và khát vọng thoát nghèo của bạn. Người khác làm được, hàng vạn thanh niên Việt Nam làm được thì không có lý do gì bạn lại đầu hàng. Hãy gửi gắm niềm tin vào những công ty xuất khẩu lao động nhật bản uy tín để có lộ trình đào tạo chuẩn chỉ nhất. Thanh xuân và tương lai đang nằm ngay trong sự nỗ lực ngày hôm nay của chính bạn!
Chúc bạn luôn chân cứng đá mềm, sở hữu một tinh thần thép để chinh phục thành công ngôn ngữ này và có một chặng đường đổi đời viên mãn tại đất nước Mặt Trời Mọc!
